Latijns-Amerika in Beweging

Milieu

donderdag, 12 november 2015 13:13

Barrick Gold verpest het weer

De onzichtbare prijs van goud

Het begon allemaal met een Whatsapp berichtje. Op 13 september 2015 stuurde een mijnwerker van de goudmijn ‘el Veladero’ in de Argentijnse provincie San Juan zijn familie een berichtje: er was die dag in de mijn een lek van chemische stoffen geweest en ze moesten geen water uit de kraan gebruiken. Er was een mankement ontdekt aan één van de kleppen van de pijpleidingen in de mijn en hierdoor waren cyanide en kwik vrijgekomen in de zijrivieren die langs het stadje Jáchal stromen. Dit berichtje ging al snel ‘viral’ op social media om de rest van de bewoners te waarschuwen.

Uren van onzekerheid

Op dat moment wisten de bewoners van Jáchal (een stad met ongeveer 11.000 inwoners) nog niet of het waar was dat er een lek was ontstaan in de mijn. In het vermoedelijke berichtje is te lezen dat de mijnmedewerkers waren opgelegd het nieuws niet wereldkundig te maken ondanks het feit dat meerdere overheidsinstanties al wel waren ingelicht over de ramp.

Er volgenden uren van onzekerheid waarin de bewoners zich manifesteerden op straat om duidelijkheid te eisen. Ook volgde er een ware run op water aangezien het water uit de kraan in verbinding staat met de rivieren en als niet veilig werd geacht. Ze werden die avond niet ingelicht over de lek, noch door de provinciale overheid, noch door Barrick Gold, het Canadese bedrijf dat de mijn beheert.

Water uit flessen

Barrick heeft in 2005 de goudmijn in gebruik genomen en heeft sindsdien voor veel controverse gezorgd. Het gaat om een open-pit mijn waar het bedrijf door middel van explosies en cyanide, goud onttrekt uit het gesteente.

Dit soort mijnbouw verandert niet alleen een heel landschap (zie foto’s) maar gebruikt ook miljoenen liters water per dag, zorgt voor milieuvervuiling en tast complete eco-systemen aan. Om nog maar te zwijgen over de sociale onrust die de mijnbouwactivitieten veroorzaken.

De bewoners van Jáchal maakten in 2007 al een documentaire over de staat van het drinkwater in het stadje, waarbij ze het verband legden met de mijn. De mensen in Jáchal die het kunnen betalen kopen dan ook al jaren water in flessen om geen gezondheidsrisico’s te lopen.

Tegenstrijdige berichten

De volgende ochtend kwam Barrick Gold met een persverklaring. Er zou 15.000 liter water met cyanide gelekt zijn in de Potrerillos rivier. Cyanide wordt gebruikt om de mineralen van het gesteente te scheiden en de meeste type cyanide zijn zeer giftig. Barrick gaf echter aan dat er geen gezondheidsrisico zou zijn, niet voor de mijnmedewerkers en ook niet voor de bewoners van de omliggende dorpen.

Nadat Barack in een tweede bericht had aangegeven dat het niet ging om 15.000 maar om 224.000 liter, kwam op 23 september het hoge woord eruit: er was in totaal 1.072.000 liter water met cyanide gelekt.

De tegenstrijdige berichtgeving over de hoeveelheid cyanide in het lek, de onbetrouwbare en tegenstrijdige onderzoeken over de cyanidewaarden in het water, de afwezigheid van overheidsinstellingen en het feit dat het bedrijf in eerste instantie niet zelf naar buiten kwam met het bericht over de lek, zette kwaad bloed bij de bewoners van Jáchal.

'Business as usual'

Als reactie eisten de bewoners de sluiting van de mijn, de blokkeerden de weg om geen vrachtauto’s met cyanide naar binnen te laten, en manifesteren zich bijna 2 maanden na dato nog. Er zijn meerdere mensen opgepakt in deze protesten en volgens bronnen van de protestbewegingen zijn ze met harde hand behandeld. De pogingen van Barrick om rust terug te brengen in het stadje door bijvoorbeeld 150.000 liter schoon water aan te slepen en een plan met voorzorgsmaatregelen te presenteren om een volgend incident te voorkomen, mochten niet baten.

De mijn is welgeteld twee dagen dicht geweest op bevel van rechter Pablo Oritja, maar ruim twee maanden later is het weer ‘business as usual’ in de mijn.

In heel Argentinië is er solidariteit met Jáchal, dat de wrede realiteit van de open-pit mijnen in het land blootlegt. Ook komen in de rest van het land steeds meer bewegingen op die het vertrek van Barrick eisen en een halt roepen op voortzetting van de exploitatie van megamijnen in Argentinië.

Straffeloonheid vervuilende bedrijven

Naast de impact van deze mijn, vrezen de bewoners van Jáchal ook voor de komst van een uraniummijn. In februari 2015 heeft een groep actievoerders een Facebook pagina aangemaakt ‘Jáchal no se toca’ als reactie op de exploratieve testen die worden uitgevoerd om een uraniummijn te openen in een beschermd gebied in de regio.

Mega-mijnen zoals El Veladero in Argentinië zijn al jaren een punt van discussie in Latijns Amerika. De enorme milieuverontreiniging, de verrijking van een eliteclub, corruptie en slechte werkomstandigheden rijzen de pan uit. Het schandaal in Argentinië legt ook bloot hoe controversieel het gebruik van goud is en wat de sociaal-ecologische risico’s zijn die kleven aan mijnbouw.

Daarnaast vult Barrick Gold ook in andere landen in de wereld een toneel van schandalen, zoals bijvoorbeeld in Tanzania. Veel mensen zijn de straffeloosheid van de vervuilende bedrijven zat maar hebben weinig mogelijkheden om hier op een democratische manier iets aan te doen. De oplossing lijkt tweeledig. Enerzijds moet de slechte bedrijfsvoering van bedrijven als Barrick aangepakt worden. Anderzijds is het van belang dat de oogklepmentaliteit van veel consumenten wordt bestreden door de impact van de goudwinning bloot te leggen maar ook door simpelweg de consumptie van goud te minderen.

 

El Veladero (bron: info BAE)
El Veladero (bron: info BAE)
Protest in Jachal

Reageer

  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <i> <strong> <b> <cite> <blockquote> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h2> <h3> <h4> <hr>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.