Latijns-Amerika in Beweging

Blog

De groene pen van Nienke

De groene pen van Nienke

Ik ben Nienke Busscher en voor mijn PhD onderzoek aan de Rijksuniversiteit van Groningen ben ik momenteel in Argentinië voor veldwerk. Ik ga de komende 7 maanden bloggen over de groeiende investeringen in en aankopen van land in Argentinië ten bate van soja cultivatie, veeteelt, mijnbouw en houtplantages. In mijn blogs probeer ik een beeld te schetsen van de gevolgen van deze investeringen op sociaal en ecologisch vlak en daarnaast wil ik meer inzicht geven in de politieke situatie in Argentinië.

Blogging sinds: 30 oktober 2014
maandag, 9 maart 2015 10:11

Mannen met ballen en zelforganisatie werkt!

Positieve berichten uit Argentinië

Na een paar blogs met ontmoedigende berichten over Argentinië en de mondiale invloeden die een rol spelen in de extractie en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen, zijn er ook positieve verhalen te vertellen. In deze blog schrijf ik over helden die zich inzetten voor het behoud van natuur, cultuur en biodiversiteit. Want dat blijft wel hard nodig.

Argentinië is rijk aan cultuur en natuur; het land kent zeer diverse inheemse en rurale populaties en huist een enorme biodiversiteit. Je hoeft echter geen genie te zijn om te snappen dat het, kijkend naar de hedendaagse praktijken, op socio-ecologisch en cultureel gebied niet de goede kant op gaat met het land. De hedendaagse extractie van grondstoffen, de monoculturen en de bouw van hydro-elektrische dammen zijn ontwikkelingen die zowel effect hebben op de ecosystemen als de mensen die hiervan afhankelijk zijn. Een van de gebieden die worden aangetast door deze socio-ecologische transformatie is Gran Chaco. Gran Chaco wordt aangemerkt als een droog en subtropisch gebied dat maar liefst vier landen bestrijkt: Bolivia, Paraguay, Brazilië en Argentinië. Gran Chaco is erg vruchtbaar, wat positief is voor de ontwikkeling van landbouw. In Argentinië liggen onder andere de provinciës Formosa, Chaco, Salta en Santiago del Estero (waar ik zelf voor mijn masteronderzoek ben geweest) in Gran Chaco. Door het intensieve gebruik van het land en de groeiende productie van soja in dit gebied, zijn er verschillende processen in gang gezet die leiden tot de algehele degradatie van de regio. Zo is het door het kappen van inheemse boomsoorten slecht gesteld met de biodiversiteit. Veel diersoorten die eerst in Chaco leefden, zijn uitgestorven of worden met uitsterven bedreigd. Het kappen van bos heeft voornamelijk als doel om land in gebruik te kunnen nemen voor de sojaproductie. Het gaat hier veelal om genetisch gemodificeerde soja, wat simpel gezegd betekent dat de zaden gemodificeerd zijn en resistent zijn gemaakt tegen bepaalde bestrijdingsmiddelen. Om efficiënter te kunnen produceren, besproeien sojaboeren de sojavelden namelijk met zogenaamde pesticiden. Pesticiden voorkomen ziekten en plagen, zonder dat de genetisch gemodificeerde soja hiervan doodgaat . De soja kan zo dus rustig door blijven groeien. Deze manier van land bewerken zet echter wel een algehele degradatie van het land in gang en het heeft bovendien veel effect op de gezondheid van de mensen die in de buurt van de sojavelden wonen (hier zal ik in een van mijn volgende blogs meer over schrijven).

Mijn aandacht werd getrokken door verschillende initiatieven die zijn gestart om deze zeer belastende praktijken tegen te gaan. Eén van deze activiteiten is het in beeld brengen en bij de politie rapporteren van illegale ontbossingen in de provincie Formosa. Een andere activiteit is het succesverhaal in de provincie Chaco, waar recentelijk een nationaal park is opgericht dankzij de samenwerking tussen de lokale bevolking, non-gouvermentele organisaties, (buitenlandse) sociale elites, bedrijven en de provinciale overheid. Beide projecten hebben mijn hart gestolen en zijn de moeite waard om over te vertellen; om te kunnen laten zien dat je zowel als individu als gezamenlijk iets kunt betekenen in het beschermen van de natuur en de mensen die daarvan afhankelijk zijn in hun levensonderhoud.


Aangifte tegen illegale ontbossingen in Formosa

Waar in de ene provincie enorm veel bomen worden geplant (maar daarmee tegelijkertijd belastende monoculturen ontstaan - zie mijn vorige blog), wordt er in de andere provincie illegaal hout gekapt. In de provincie van Formosa is het in sommige delen verboden om hout te kappen, aangezien de bomen door de nationale overheid zijn aangemerkt als ‘beschermd’. Dit is vastgelegd in een wet (‘Ley del Bosque’) en hoort hiermee te voorzien in de bescherming van inheemse boomsoorten. Deze wet mag dan wel zijn opgezet om de enorme ontbossingen in Argentinië tegen te gaan, in de praktijk zijn er legio bedrijven die illegaal bomen kappen teneinde het land in te nemen voor bijvoorbeeld sojateelt. Ondanks dat het gevaarlijk is hiertegen in actie te komen — er gaat namelijk veel geld in deze business om — zijn er mensen die strijden tegen deze bedrijven. De situatie waarin de actievoerders dit werk doen, is bijna niet voor te stellen. Ik sprak met één van deze mensen. Hij heeft met een klein team verschillende GPS-punten vastgelegd en foto’s genomen om aan te tonen dat er bedrijven zijn die zich niet houden aan de nationale wetgeving. In een hitte van soms wel vijftig graden verzamelen ze zoveel mogelijk data om een zaak voor te bereiden tegen de bedrijven. Er werd me verteld dat ze tijdens het nemen van foto’s van de ontbossingen werden bedreigd met vuurwapens en moesten vertellen met wat voor doel ze de vermeende huisvredebreuk pleegden. Nadat één van de mannen een verhaal had opgehangen dat ze biologen waren en naar het gebied waren gekomen om de biodiversiteit te bestuderen, kon hij de mannen met wapens overtuigen. Ze geloofden dat hij slechts foto’s maakte omdat hij de kwaliteit van de inheemse bomen erg waardeerde. De groep kwam er zonder kleerscheuren vanaf, maar hier stopt het gevaar nog niet. Nu de data is verzameld, kunnen ze aangifte doen bij de politie. Dit gaat echter niet zoals dat in Nederland zou gaan; ook de politie kan belangen hebben, omdat agenten bijvoorbeeld zijn omgekocht. Dit betekent dat aangiftes soms helemaal niet in behandeling worden genomen. Daarnaast leidt aangifte dikwijls tot gevaarlijke situaties+ bedrijven komen in kwaad daglicht te staan en kunnen financieel verlies lijden door de aangifte. Er zijn verhalen bekend dat journalisten die schrijven over bedrijven die illegaal hout kappen doodsbedreigingen hebben ontvangen. En aangezien de namen van mensen die aangifte doen bekend worden gemaakt, zullen de klokkenluiders er goed aan doen om extra alert te zijn .


Parque Nacional ‘El Impenetrable’

Het andere verhaal dat me aan het hart gaat, is de oprichting van het nationale park ‘El Impenetrable’ (voor degenen die Spaans kunnen lezen: in de Argentijnse krant La Nacion verscheen deze aankondiging over de oprichting van het park). In de provincie Chaco maakten verschillende groepen zich al jaren zorgen over de ecologische staat van de provincie en de gesteldheid van de biodiversiteit. Het gaat hier om zeer uiteenlopende actoren; de betrokkenen varieren van mensen uit het bedrijfsleven tot milieuorganisaties (o.a. Greenpeace, Banco de Bosques, Conservation Land Trust, Villavicencio) en individuen. Zij hebben zich verenigd om samen een aangewezen gebied binnen de provincie te beschermen. Door middel van verschillende campagnes (waaronder een speciale geldinzamelingsactie, uitgevoerd door mineraalwaterbedrijf Villavicencio) hebben ze over de jaren heen de provinciale en nationale overheid zover gekregen het gebied te beschermen en het op 24 oktober 2014 de status nationaal park toe te laten kennen. Een nationaal park staat voor de hoogste graad van bescherming van de natuur. Deze ontwikkeling geeft ruimte aan parkwachters om bijvoorbeeld toerisme te stimuleren en samen met de lokale bevolking waardering te herwinnen voor de oorspronkelijke manier van leven in het gebied. Het niet waarderen van de traditionele manier van leven is een groot probleem, aangezien dit er onder meer voor zorgt dat er langzaamaan veel jongeren naar de steden trekken; op zoek naar een ‘beter’ bestaan. Dergelijke ontwikkelingen gaat de oprichting van het park tegen door meer werkgelegenheid en perspectief te creëren voor de rurale bevolking. Tot slot zal de status van nationaal park zorgen voor de bescherming van lokale diersoorten zoals de jaguar, miereneter of de tapir.

Bovenstaande verhalen stemmen mij positief over je als collectief of als individu inzetten voor het goede doel. Laten we hopen op meer van dit soort mooie verhalen!

 

Reageer

  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <i> <strong> <b> <cite> <blockquote> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h2> <h3> <h4> <hr>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.

Reacties