Latijns-Amerika in Beweging

Blog

Andesblog

Andesblog

De Andeslanden zijn volop in beweging. Politieke hervormingen, economische groei, en een globaliserende maatschappij hebben volop invloed op het dagelijks leven in het hart van Zuid Amerika. Vanuit Bolivia (Suzanne Kruyt), Ecuador (Joke Baert), en Peru (Raphael Hoetmer) bericht Noticias over verandering en stilstand, over sociale strijd en culturele diversiteit, over inheemse gemeenschappen en levendige steden, over mensenrechten en de Moeder Aarde. Kortom, de kleine en grote verhalen die de Andes zo bijzonder maken!

Blogging sinds: 5 februari 2013
vrijdag, 12 juli 2013 11:33

Op zoek naar een mening op de evenaar

Mijn tijd in Ecuador is pas geleden de twee maanden grens gepasseerd en ik ben al minstens even lang voornemens een blog te schrijven. Het thema moet uiteraard relevant zijn en een goed beeld geven van wat er gaande is in dit relatief kleine land op de evenaar. Ik heb kranten gekocht om me in te lezen in de actualiteiten en andere blogs afgestruind om uit te vinden welk schandaal iedereen bezig houdt. Ik heb gesprekken afgeluisterd tijdens de lunch en taxichauffeurs gepeild. De reden dat het me twee maanden heeft gekost om ook maar iets op papier te zetten, is dat ik er tot op heden niet in ben geslaagd het “hete hangijzer” te vinden.

Als ik mij hierover beklaagde bij Ecuadoranen, raadde ze mij aan El Comercio te lezen, omdat dat de beste krant van het land zou zijn. Ik heb dit nu een aantal keer gedaan en heb geleerd dat de Tungurahua-vulkaan nog steeds rook aan het spuwen is, maar zonder de bevolking in direct gevaar te brengen. Ook is er in Guayaquil een schoolproject geweest waarbij kinderen de straten hebben schoongemaakt en er is een internetcafé overvallen in Quito, waarbij een aantal mensen gewond zijn geraakt. De burgemeester van Riobamba is uit zijn ambt verwijderd vanwege fraude en het kanton La Concordia zal worden samengevoegd met die van Santo Domingo. Kortom, geen echt nieuws. In eerste instantie dacht ik dat het gewoon komkommertijd was of dat ik niet goed aan het zoeken was, maar al gauw werd mij duidelijk dat dit gebrek aan echte journalistiek door de huidige regering georkestreerd is.

Rafael Correa heeft van begin af aan op gespannen voet gestaan met de media en vergelijkt hen dikwijls met de maffia. Tijdens een bijeenkomst in Guayuaquil in 2007 met ironisch genoeg “vrijheid van meningsuiting” als thema, werd dit eens te meer duidelijk. Een vooraanstaande columnist van de krant El Universo ging de discussie aan met de president met betrekking tot specifieke punten van Correa’s beleid, waarna de beveiliging de journalist het pand uit escorteerde. Nog steeds woedend over wat zich had afgespeeld, sprak hij de overgebleven toeschouwers toe: “Is dit nou vrijheid van meningsuiting? Als ik niet de president was had ik hem op een heel andere manier toegesproken! Wees blij dat ik president ben.”

Daarnaast heeft Correa tijdens zijn eerste termijn een aantal maal rechtszaken geprobeerd aan te spannen tegen kranten of journalisten die kritiek naar hem of zijn beleid hadden geuit, met wisselend succes. Deze trend werd zowel in de internationale pers evenals door instanties als World Press Freedom zwaar bekritiseerd. Naast de diverse officiële staatsmedia, heeft de overheid in 2008 nog 2 andere private zenders genationaliseerd, evenals de krant El Telegrafo. En zo blijft er weinig over voor mensen die een andere stem willen horen.

De situatie in Ecuador wekt de illusie van rust en stabiliteit. Misschien is het geen illusie, ik weet het niet. Elke krant bevat naast artikelen over auto-ongelukken en roofovervallen ook altijd artikelen over geslaagde projecten in een rurale gemeenschap naar keuze en een serie statistieken die de economische groei van Ecuador prijzen. De correctheid van deze cijfers trek ik ook niet in twijfel. Het gaat daadwerkelijk relatief goed met Ecuador en de huidige president is ongekend populair. Rafael Correa heeft vanaf zijn aanstelling grootschalige en structurele veranderingen doorgevoerd aan de grondwet en ik kan me voorstellen dat het moeilijker is een dergelijk beleid te voeren als de kranten tegenwerken en de oppositie vrij spel heeft om er kwaad over te spreken. Toch lijkt het me niet de oplossing om de media dusdanig aan banden te leggen dat kritisch denken wordt beperkt.

Ik herinner mij van mijn tijd in Bolivia enkele jaren geleden dat ik het intens frustrerend vond om kranten te lezen en te beseffen dat de waarheid schaamteloos verdraaid werd. De verslaggeving was sterk gepolariseerd tussen oost en west; hoogland en laagland; “blank” en “inheems”. Waar in Bolivia elke taxichauffeur mijn mening wilde weten over deze of gene politieke situatie, is er hier absoluut geen discussie gaande. Hoewel deze situatie mij destijds veel ergernis opleverde, is het iets waar ik nu de waarde van inzie.

Ik weet niet hoe het zou zijn geweest als de kranten totaal vrij spel zouden hebben. Ik weet niet of mensen politiek geïnteresseerder waren vóór een aantal van de kritische kranten failliet gingen en/of geannexeerd werden door de Staat. Ik weet niet hoeveel meningen en verhalen mij niet ten gehore komen door de sterke invloed van de huidige regering op de media. Het voelt gek genoeg niet als onderdrukking en ik heb tot dusver ook niemand gesproken die er echt problemen mee heeft.

Zelfs nadat deze week de overheid een nieuwe mediawet heeft aangenomen waarin vrijheid van de pers verder aan banden is gelegd, is er weinig oproer voelbaar. Ik vermoed dat dit deels komt doordat ik mij in een relatief slaperig stadje bevind in het oosten van het land, maar ik geloof niet dat er elders mensen de straten zijn op gegaan om tegen de omstreden wet te protesteren. Zo ja, dan heeft het de kranten nooit bereikt....

Correa is een academicus. Correa is een groot redenaar en citeert dikwijls uit werken van filosofen en wetenschappers. Dit alles heeft hem veel gebracht en in het buitenland wordt hij in het algemeen ook goed ontvangen. In een van de toespraken die hij kort na zijn herverkiezing hield, zei hij het volgende:

 “Tenemos que ser los más duros críticos de nosotros y cada día revolucionar nuestra revolución”

Vrij vertaald, zegt hij hier dat het Ecuadoraanse volk zijn meest strenge criticaster moet zijn en er altijd naar moeten streven de revolutie te revolutionaliseren. Van de vele indrukwekkende eigenschappen die deze president heeft, is zelfkritiek er echter helaas niet een van. Correa lijkt uitermate content met zichzelf en zijn beleid te zijn. Het feit dat zijn grootheidswaanzin tot dusdanige proporties is uitgegroeid dat hij weinig op zichzelf aan te merken heeft, zou minder verontrustend zijn als hij niet tegelijkertijd de vrijheid van meningsuiting op een dusdanig structurele manier de kop aan het indrukken zou zijn.

De president lijkt echter vast te houden aan het idee dat de aanval de beste verdediging is en zijn meest recente wet is hier een goed voorbeeld van. Ik heb vandaag met mijn collega’s op werk hierover gesproken en de reacties waren wisselend. De meesten waren het erover eens dat de media altijd in handen zijn geweest van de oppositie en dat de berichtgeving niet altijd correct is. Indien de nieuwe wet correct wordt nageleefd, zou de kwaliteit van de media erop vooruit moeten gaan. Laten we hopen dat het zo zal zijn.

Door Eva Bartlema uit Ecuador

Reageer

  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <i> <strong> <b> <cite> <blockquote> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h2> <h3> <h4> <hr>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.

Reacties