Latijns-Amerika in Beweging

Migratie

Vlag van Brazilië
donderdag, 22 maart 2012 15:29

Brazilie opent de grenzen, maar niet voor iedereen

Door: Alba Sueiro

In de jaren tachtig van de vorige eeuw emigreerden veel Brazilianen naar de VS of Europa, in de hoop op een betere toekomst. Twintig jaar later ontvangt dit immens grote land, onaangetast door de wereldwijde financiële crisis, duizenden buitenlandse gelukzoekers terug.

Brazilië kent sinds 1980 een ingewikkelde vreemdelingenwet. Volgens Wet 6815 en Decreet 86715 is de Nationale Immigratieraad het orgaan dat beslist welke visa en werkvergunningen verstrekt worden en aan wie. De huidige Braziliaanse regering onder leiding van presidente Dilma Rouseff is op dit moment echter bezig deze wet te versoepelen, zich bewust van de grote aantrekkingskracht van het land op vele Latijns-Amerikaanse en Europese werkzoekenden.

Het ministerie van Strategische Zaken werkt aan een “nieuwe immigratiepolitiek”, die het groene licht moet geven aan de reeds 400.000 gekwalificeerde werkzoekenden die wachten op een aanstelling bij een Braziliaans bedrijf.
Ricardo Paes de Barros, coördinator van het overheidsproject, legt het als volgt uit: “Brazilië is tegenwoordig een welvaartseiland in de wereld en er zijn veel goed gekwalificeerde mensen die hier willen werken”.

Wat houdt de nieuwe wet in?
Het nieuwe project van het ministerie, dat binnen twee maanden afgerond moet zijn, heeft de benaming “selectieve immigratie” en dat is precies waar de controverse in schuilt. De wet heeft namelijk geen betrekking op alle werkzoekenden, maar alleen op hooggekwalificeerde personen, in het bijzonder ingenieurs. Deze selectie vloeit voort uit de twee grote sportevenementen die in Brazilië plaats gaan vinden: het WK voetbal in 2014 en de Olympische Spelen in 2016. Voor ongekwalificeerde werkzoekenden blijft de wetgeving onveranderd.

Brazilië is een aantrekkelijke bestemming voor Latijns-Amerikanen, met uiteenlopende sociaal-economische achtergronden en opleidingsniveaus, vooral na de oprichting van de Latijns-Amerikaanse vrijhandelszone Mercosur in 1991. Maar de afgelopen maanden heeft de Braziliaanse regering noodzakelijke, concrete maatregelen moeten treffen tegen de massa-immigratie van Haïtianen. Deze immigranten ontvluchten de waardeloze levensstandaard op het Caraïbische eiland en leggen daarbij een enorm traject af: vanuit de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince steken ze de Caraïbische Zee over naar Panama, dan gaat de reis naar Ecuador, vervolgens dwars door Peru, om uiteindelijk met de bus, de auto of zelfs te voet bij de noordgrens van Brazilië aan te komen.

De Braziliaanse regering is zich bewust van de behoefte aan arbeidskrachten die het land de komende jaren nodig zal hebben. Om hier gehoor aan te geven, maar toch de massa-immigratie te beperken, is de regering van plan om het aantal Haïtianen dat tot het land wordt toegelaten te beperken tot honderd per dag. Voor toelating is een officieel visum nodig, dat de immigrant moet afhalen op de Braziliaanse ambassade in Haïti, een tijdelijk visum dat geldig is totdat werk is gevonden. Het visumbeleid zal een probleem worden voor ongekwalificeerde werkzoekenden, niet alleen voor Haïtianen. Een groot deel van deze werkzoekenden komen uit landen als Bolivia en Peru via buitenlandse onderaannemers die de mensenhandel steunen en immigranten in slavernij-achtige omstandigheden laten werken.

De dubbelzijdigheid van de migratiepolitiek
Volgens projectcoördinator de Barros gaat de nieuwe wet “bepalen tot hoever onze gastvrijheid reikt en op welke wijze we de armoede in de wereld helpen bestrijden met de toelating van die honderdduizenden professionele werkzoekenden. Want er zijn grenzen aan solidariteit en deze moet passen in het kader van de hulp die Brazilië kan bieden”.
In Brazilië kun je in drie verschillende hoedanigheden werken: in loondienst, als freelancer of als werkgever. En volgens de ambassade moet je een zogenaamde ‘Carteira de Trabalho’ hebben om legaal in loondienst te werken, een document waar je alleen aan kunt komen als je ook legaal in Brazilië verblijft. Zonder dit papier kun je alleen zwartwerken, en dan heb je geen enkele zekerheid.

Carlos Raimundo Claros, een Peruaanse immigrant in Brazilië, bevestigt dat immigranten daadwerkelijk verhandeld en uitgebuit worden in het land. “Ze lieten ons achter bij de ingang van een hotel en daarna moesten we ons maar zien te redden. Ik werk tussen de twaalf en vijftien uur per dag als kledingnaaier. Mijn doel is geld verdienen en terug te gaan naar Peru.”
In schril contrast met het voorgaande geval, hoeven sommige hoogopgeleide, professionele werkzoekenden niet eens te zoeken naar vacatures bij een van de Braziliaanse bedrijven. Neem bijvoorbeeld de 33-jarige Nederlandse geofysicus Ruben Thomassen: hij werkte in Parijs voor het bedrijf CGG Veritas toen hij werd uitgenodigd naar Brazilië te komen. Hij woont daar nu in een appartement van 110 vierkante meter en lacht als hij terugdenkt aan de 30 die hij in Parijs had. Thomassen bevestigt dat “het salaris en de goede arbeidsvoorwaarden doorslaggevend waren om de overplaatsing te accepteren”.

Wrijving tussen Brazilië en Spanje
Sinds 2008 klaagt Brazilië over de manier waarop Brazilianen die Spanje bezoeken behandeld worden door de Spaanse autoriteiten. Veel Brazilianen reizen naar Madrid via vliegveld Barajas. Uit hun klachten blijkt dat zij vernederd zouden zijn door de Spaanse politie.

Hierop heeft de Braziliaanse regering besloten “tegenmaatregelen” te nemen, waarbij aan Spaanse toeristen dezelfde toelatingseisen worden gesteld als Spanje aan Brazilianen stelt. Met ingang van 2 maart 2012 moet iedere Spanjaard die Brazilië wil binnenkomen, kunnen aantonen dat hij middelen heeft om in zijn eigen onderhoud te voorzien gedurende zijn verblijf (minimaal 75 euro per dag). Daarnaast moet hij een hotelreservering hebben óf een uitnodigingsbrief van iemand die woonachtig is in de stad van zijn bestemming, ondertekend bij een notaris.

Marcelo Belgrano, verantwoordelijke bij de vreemdelingendienst van het Madrileens Advocatencollectief, bevestigt dat “het probleem in Spanje is dat alleen papieren gevraagd worden van toeristen die zij als verdacht beschouwen, en dat zijn bijna altijd Venezolanen, Paraguayanen, Hondurezen en Argentijnen; dat zijn degenen die elk jaar bovenaan de lijst van niet toegelaten personen staan.”

vertaald door Jan Maarten Leentvaar en Remco Bouma

Reageer

  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <i> <strong> <b> <cite> <blockquote> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h2> <h3> <h4> <hr>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.