Latijns-Amerika in Beweging

Cultuur

zondag, 14 augustus 2016 21:02

De Leeuwinnen en Leeuwen hebben honger naar een medaille in Rio

Over de populariteit van het Argentijnse hockey

Marcelo Spakman

Een advies aan de Nederlandse hockeyfans voor de finaleweek van de Olympische Spelen: let op Argentinië! Nu de Spelen op eigen continent zijn, zullen de Argentijnse hockeyteams van zowel de vrouwen als de mannen ongetwijfeld boven zichzelf uitstijgen. Samen met onder andere Nederland en Australië vormen ze de grote medaillekandidaten. Dit is opmerkelijk, zeker gezien het feit dat in buurland Brazilië de hockeysport zowat niet bestaat. Hoe komt het eigenlijk dat hockey zo populair is in Argentinië?

Van Palín naar hockey

Het waren uiteraard de Britten die begin twintigste eeuw de hockeysport hebben geïntroduceerd in Argentinië. Wat jammer genoeg door velen is vergeten, is dat hier toen allang een spel werd gespeeld dat veel lijkt op het moderne hockey. Een van de inheemse bevolkingen in de Zuid-Amerikaanse regio, de Mapuche, speelt namelijk al sinds de prehistorie Palín.

Bij deze sport wordt de houten stok met kromming geen stick genoemd, maar een wino. De bal, pali, wordt gemaakt van leer met er binnenin wol. De bedoeling is dat binnen een veld van maar liefst 200 bij 12 meter deze pali naar het doel van de tegenstander, tripalwe, wordt gebracht. De confrontaties tussen de tegenstanders waren altijd vriendschappelijk. Ze werden juist beschouwd als gelegenheden om de relaties tussen de bevolkingsgroepen te verbeteren. De Olympische gedachte avant la lettre!

Hockey was in Argentinië heel lang een sport van de minderheden. Palín was van de Mapuche, het moderne hockey van de Britse gemeenschap in Argentinië. In 1908 werd in Zuid-Amerika voor het eerst een officiële partij hockey gespeeld. De net opgerichte clubs, Belgrano Athletic en San Isidro Club, waarvan de meeste spelers spoorwegarbeiders waren, namen het tegen elkaar op. In hetzelfde jaar brachten de Britten bovendien de Argentijnse hockeybond tot leven.

Bij de viering van het honderdjarig jubileum van de onafhankelijkheid in 1910 werd voor het eerst een hockeywedstijd gespeeld tussen een Argentijns team en een gelegenheidsteam van Britse residenten. Sindsdien werd hockey gespeeld ook door de Argentijnen zelf, hoewel voornamelijk door die van de bevoorrechte klasse.

Van elitesport tot populaire sport

Het zou bijna een hele eeuw duren voordat hockey pas echt populair werd in Argentinië, en dan vooral bij de dames. In de jaren zeventig werd hiervoor de basis gelegd toen het nationale damesteam veel succes boekte bij verschillende wereldkampioenschappen. Zo haalden de Argentijnsen in 1974 verrassend de finale, waarin ze weliswaar verloren van Nederland.

Onder andere vanwege gebrek aan subsidies van de staat, die toentertijd nodig waren om te voldoen aan de eisen (lees: kunstgras) van de internationale hockeytop, moest Argentinië weer twee decennia wachten voor nieuwe hockeysuccessen. In 1993 werden de Argentijnse meisjes wereldkampioen bij de junioren. Vanaf dit moment geldt het Zuid-Amerikaanse land als een constante factor op het mondiale hockeypodium.

De wapenfeiten van de hockeydames op de Olympische Spelen vanaf 2000 zijn vooral indrukwekkend te noemen. Op alle toernooien werd een medaille gewonnen: zilver in Sydney 2000 en Londen 2012, brons in Athene 2004 en Peking 2008. Daarbij werden ze in 2010 wereldkampioen in eigen land door in de finale de oranjedames te verslaan.

Deze resultaten kwamen niet uit de lucht vallen. Waar in de jaren 90 maar één kunstgrasveld was te vinden in Argentinië, werd in het decennium daarop dankzij een ambitieus publiek-privaat financieringsmodel verschillende van zulke velden over het hele land aangelegd. Bovendien werd het hockeyveld van het nationaal topsportcentrum gerenoveerd. Dit veld werd daarbij overigens vernoemd naar Adriana Acosta, een hockeyspeelster die tijdens de laatste militaire dictatuur (1976-1983) is verdwenen.

De Maradona van hockey

De vermelde successen van de Argentijnse hockeydames waren ongetwijfeld minder groot geweest als ze niet de beschikking hadden over een wondertalent, namelijk Luciana Aymar. Wegens haar uitzonderlijke kwaliteiten werd ze ook wel “La Maga” (de tovenares) of “de Maradona van hockey” genoemd.

Zij is de enige hockeyspeelster die maar liefst acht keer is uitgeroepen tot World Hockey Player of the Year. Elke hockeyliefhebber herinnert zich nog wel haar indrukkwekkende solo waarbij ze vanaf eigen helft de ene speelster na de andere passeerde en uiteindelijk scoorde. Aymar is een ware beroemdheid in eigen land en door haar zijn veel Argentijnse meisjes gaan hockeyen. Eind 2014 heeft ze op 37-jarige leeftijd het hockey vaarwel gezegd.

Leeuwinnen en Leeuwen

Sinds de succesvolle Olympische Spelen van 2000 geldt de leeuwin als symbool van het Argentijnse dameshockeyteam. Dit is niet voor niets: ze laten zich altijd kenmerken door strijdlust en vasthoudendheid. Interessant is dat de Leonas (Leeuwinnen) het noodzakelijk vonden om tegen de dominante oranjedames voor het eerst met dit logo op hun shirt te spelen. Het had ze zowaar geholpen want ze wonnen.

Momenteel op de Spelen in Rio de Janeiro zullen de Leonas met niets minder dan goud tevreden zijn. Aymar en consorten zijn er niet meer bij, maar een ijzersterke nieuwe generatie heeft plaatsgemaakt. Speelsters als Florencia Habif en Delfina Merino hebben op verscheidene internationale toernooien al laten zien dat ze tot de beste speelsters van de wereld horen. Daarbij heeft het Argentijnse team nog ervaren pilaren in huis zoals de strafschopspecialiste Noel Barrionuevo en keepster Belén Succi. Deze interessante combinatie van ervaring en talent maakt dat de oranjedames in de kwartfinale niet zomaar van hun eeuwige rivaal hebben gewonnen.

Een primeur voor het Argentijnse hockey is dat dit Olympisch toernooi de Leones (Leeuwen) een team vormen waar de concurrentie serieus rekening mee moet houden. Goud zal misschien net te hoog gegrepen zijn voor de Argentijnse hockeyheren, maar een medaille van een andere kleur is zeker mogelijk. Het is duidelijk dat de Argentijnse hockeyheren de laatste tijd meeliften op het succes van de Leonas. Dit illustreert het feit dat na een eeuw de hockeysport eindelijk is ingeburgerd in uiteenlopende sectoren van de Argentijnse maatschappij.

Reageer

  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <i> <strong> <b> <cite> <blockquote> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h2> <h3> <h4> <hr>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.