Latijns-Amerika in Beweging

Cultuur

donderdag, 21 juli 2016 1:45

Kleine verhalen voor het grote doek

Filmrecensies Una noche sin luna en La última tierra

Sasja Koetsier

Twee Latijns-Amerikaanse films krijgen deze zomer een bescheiden uitbreng in de Nederlandse filmtheaters onder het banier van Previously Unreleased. Afkomstig uit de buurlanden Uruguay en Paraguay staan ze beide in een traditie van kleine, intieme verhalen: historias mínimas.

De vergelijking houdt daarmee wel zo’n beetje op, want beide filmmakers halen hun inspiratie duidelijk uit heel verschillende bronnen. De Paraguayaanse film La última tierra (vanaf 21 juli te zien) is een sensitieve, woordeloze beschouwing over afscheid. In een afgelegen hutje in het bos verzorgt een oude man zijn zieke vrouw totdat ze sterft. De tederheid waarmee hij haar lichaam wast, verraadt een diepe band en zoete herinneringen. Op de plek waar ze samen een heel leven deelden, is hij plotseling ontheemd.

Onderdompeling

La última tierra is een film waarin haast niets, en daardoor juist heel veel gebeurt. Filmmaker Pablo Lamar brengt geduldig de handelingen in beeld waarin de man zijn verdriet probeert te bezweren: een verkoelende duik, het graven van een graf, het staren in een kampvuur. Hij rekt de scènes zo lang dat je als kijker maar twee dingen kunt doen; afhaken of er helemaal in gaan zitten – mee graven dus, en mee staren. Lamar, die als geluidsman zijn entree in het filmbedrijf maakte, slaat bovendien een dikke deken van omgevingsgeluiden om je heen die je onderdompelen in deze naakte, wilde natuurwereld. Hij vestigt daarmee de aandacht op een onderdeel van film dat vaak onopgemerkt blijft – wat dan weer als nadeel heeft dat die geluidsscore soms iets geforceerds krijgt. Het leverde Lamar in de Tigercompetitie van het International Film Festival Rotterdam wel een speciale juryvermelding voor het geluidsontwerp op.

Eenzaamheid

Om terug te komen op die inspiratiebronnen: als La última tierra meer dan eens de vergelijking met de vroege films van Lisandro Alonso (La libertad, Los muertos) oproept, dan brengt het Uruguayaanse  Una noche sin luna (te zien vanaf 18 augustus) onwillekeurig de tragikomedies van landgenoten Juan Rebella en Pablo Stoll (25 Watts, Whisky) in herinnering. Eenzaamheid is het enige dat de vier hoofdpersonages aan het begin van de film met elkaar verbindt.

Molgota is een zanger die een gevangenisstraf uitzit, maar een dag verlof krijgt voor een oudejaarsavondoptreden in een verenigingsgebouw ergens op het platteland. César is een taxichauffeur die zich opmaakt om oud en nieuw door te brengen bij zijn ex en haar nieuwe vriend; niet omdat dat zo gezellig is, maar omdat hij op die manier wat tijd kan doorbrengen met zijn dochtertje. Antonio is een goochelaar die op pad gaat om hetzelfde sneue dorpshuis met een show te verblijden. En dan is er nog Laura, een jonge weduwe die een checkpoint bemant op de tolweg waar Antonio panne krijgt.

Pechservice

Regisseur Germán Tejeira heeft weinig nodig om de notie over te brengen dat het leven deze vier mensen niet heeft meegezeten. Het is af te lezen aan de gelatenheid van hun reactie op de situaties waarin ze op deze oudejaarsavond terechtkomen. De kermis waar César zijn dochter Lucía mee naartoe neemt is verlaten; Molgota’s publiek ongeïnteresseerd; de pechservice heeft met oudjaar geen personeel beschikbaar. Antonio foetert nog even tegen de telefonist, maar ook hij legt zich al gauw neer bij de wetenschap dat hij maar beter nergens op kan rekenen. En wat ontroert, is dat dat in deze film niet leidt tot desillusie maar tot het vinden van klein geluk. Met het nieuwe jaar breekt ook de hoop opnieuw aan.
 
Trailer La última tierra
Paraguay, Nederland, Chili 2016
Regie: Pablo Lamar


Amsterdam, EYE: 21 juli t/m 17 augustus (zie eyefilm.nl voor exacte aanvangstijden)
Amsterdam, Rialto: 23 juli om 16.30 uur, 26 juli om 21.15 uur
Groningen, GroningerForum: 22 juli om 20.30 uur
Nijmegen, Lux: 26 juli om 19.30 uur
Utrecht, ’t Hoogt: 24 juli om 17.00 uur, 27 juli om 19.15 uur
Haarlem, Filmschuur: 25 juli om 19.30 uur
Eindhoven, Natlab: 21 t/m 27 juli (zie natlab.nl voor exacte aanvangstijden)


Trailer Una noche sin luna
Uruguay, Argentinië 2014
Regie: Germán Tejeira


Amsterdam, EYE: 18 augustus t/m 14 september (zie eyefilm.nl voor exacte aanvangstijden)
Amsterdam, Rialto: 1 t/m 7 september (zie rialtofilm.nl voor exacte aanvangstijden)
Den Haag, Filmhuis den Haag: 18 t/m 24 augustus (zie filmhuisdenhaag.nl voor exacte aanvangstijden)
Groningen, GroningerForum: 19 augustus om 20.30 uur
Groningen, Vera Zienema: 13 september (zie vera-groningen.nl voor exacte aanvangstijden)
Nijmegen, Lux: 23 augustus om 19.30 uur
Utrecht, ’t Hoogt: 21 augustus om 17.00 uur, 24 augustus om 19.15 uur
Haarlem, Filmschuur: 22 augustus om 19.30 uur
Eindhoven, Natlab: 18 t/m 24 augustus (zie natlab.nl voor exacte aanvangstijden)

Reageer

  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <i> <strong> <b> <cite> <blockquote> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h2> <h3> <h4> <hr>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.