Latijns-Amerika in Beweging

Economie

vrijdag, 4 oktober 2013 0:14

Túmin: Het geld van de crisis

Monetaire muiterij in een Mexicaans dorp

Bewoners van Mexicaanse dorp Espinalan hebben wellicht een antwoord gevonden op de mondiale geldcrisis; de Túmin, oftewel coupons in ruil voor consumptiegoederen.

Het afgelegen dorp Espinalan (24.000 inwoners) in de bergen van de Mexicaanse staat Veracruz heeft de Centrale Bank van Mexico geschokt door zelf eigen geld, genaamd de ‘Túmin’ in omloop te brengen. Dit geld, dat gebaseerd is op een systeem van ruilhandel, is inmiddels verspreid naar naburige gemeenten zoals Papantla. 

Het succes van de Tumin en de interesse van andere gemeenten en gemeenschappen zorgde meteen voor bezorgdheid bij de Bank van Mexico (Banxico), de toezichthouder van het monetaire beleid in het land. Banxico beschuldigt de gebruikers van de geldeenheid van 'monetaire muiterij'. Ondertussen onderzoekt een procureur-generaal sinds een jaar na de introductie van de Túmin in 2010, of de bedenkers van dit alternatieve geldsysteem daadwerkelijk de waarde van de Mexicaanse peso in gevaar brengen.

Volgens monetaire autoriteiten is de Túmin - dat in de taal van de inheemse  Totonaken geld betekent - een poging tot het verdringen van de nationale munt en tevens een instrument dat tot fraude kan leiden. Juan Castro Soto, professor aan de Universidad Veracruzana Intercultural (UVI), bestrijdt deze beschuldiging en beweert dat Túmin juist in circulatie werd gebracht om de uitwisseling van goederen in de schappen van de winkels in Espinal te vergemakkelijken. 

De bevolking van Espinalan staat eveneens pal achter Castro Soto. Volgens hen is de Túmin geen geld maar een waarde, één die door de bewoners zelf wordt bepaald. De alternatieve markt omvat meer geld en heeft er voor gezorgd dat de relaties met andere partners hechter zijn geworden, evenals dat er meer regionale producten gepromoot worden. Zelfs de gemeente, die in de vergetelheid dreigde te raken, wint weer aan identiteit en zichtbaarheid. Dit alles door de Túmin.

De praktijk
De gemeente met haar bewoners, veelal bestaande uit Totonaken, kampt al decennia lang met armoede en een groeiende geweldsgolf, voornamelijk veroorzaakt door criminele bendes. De Túmin raakte in november 2010 in omloop op initiatief van Castro Soto en andere hoogleraren in een poging de economie van de regio te doen herleven en het gebrek aan peso-circulatie onder de arme bevolking, te doen oplossen. Het was echter niet tot het einde van vorig jaar, dat het idee aan populariteit won en werd uitgebreid.

Het systeem, gebaseerd op ruilhandel, is eenvoudig. Alleen het netwerk van handelaren en dienstverleners die zich hierbij vrijwillig aansluiten, zijn voorzien van vijfhonderd Túmin die binnen dit systeem circuleren. Ieder stelt het aandeel van pesos en Túmin vast op ongeveer 10 procent van de te totaal betalen hoeveelheid.

Een voorbeeld , iemand die een kilo vlees van een Túmin-handelaar wil kopen, betaalt in plaats zeventig pesos, slechts vijftig pesos en twintig Túmin. Dit vlees is dan goedkoper aangezien het niet gekocht is in een supermarkt in nabijgelegen steden als Papantla of Poza Rica. De slager op zijn beurt, kan weer gebruik maken van deze 20 Tumin voor een ander goed of dienst. Op deze manier brengt de Túmin verscheidenheid en versterkt het de markt van Espinalan en de lokale bevolking.   

Vervolging
In het verleden zijn de procureur-generaal en agenten van het Agencia Federal de Investigaciones (AFI), een federale organisatie die tegen corruptie en georganiseerde misdaad strijdt, bij verscheidene dorpsbewoners langsgeweest om te informeren naar het ruilsysteem en eventueel frauduleus gebruik. Op 28 april 2011 verschenen de bedenkers van de Túmin voor de procureur-generaal omdat Banxico een aanklacht had ingediend. De monetaire autoriteit van het land deed dit op basis van schending van artikel 28 van de Mexicaanse grondwet, die het exclusieve monopolie van de staat op het slaan en verspreiden van geld garandeert.

Deze aanklacht werd echter verworpen door de Totonaakse bevolking die nogmaals beweerde de functie van de financiele autoriteiten niet te willen ondermijnen. Tegelijkertijd deden ze een beroep op het tweede artikel in de grondwet. Dit artikel garandeert dat inheemse gemeenschappen en volkeren in Mexico het recht hebben om zelf de lokale economie, dat op solidariteit gefundeerd is, in te richten en uit te voeren.

Parallelle geldeenheid
De Túmin is gemeenschapsgeld dat sinds drie jaar na diens creatie blijft uitbreiden naar andere regio’s van het land. Het circuleert niet langer in de gemeenten van Veracruz, maar wordt ook met succes uitgevoerd in de regio's van Chiapas, Puebla, Tabasco, Morelos en de staat Mexico. Ondertussen blijft Banxico diens monopolie op het drukken van geld verdedigen.

Castro Soto stelt dat er vergelijkbare systemen zijn geweest en dat er sinds vele jaren lokale valuta's zijn gebruikt in Mexico en ook in andere delen van de wereld. De Totonaken zijn niet de enigen, noch de eersten die een alternatieve valuta bedacht hebben Momenteel wint bijvoorbeeld de Bitcoin, een virtuele munt die evenals de Túmin buiten de financiële systemen is ontstaan, ook aan populariteit in Latijns-Amerika. Deze munt is volgens Fernando Ulrich van het Braziliaanse Ludwig von Mises-instituut revolutionair aangezien het niet enkel de transactiekosten vermindert maar “het ook een nieuwe internationale economie mogelijk maakt zonder inmenging van overheden en centrale banken”. Dit zou burgers bevrijden van de afhankelijkheid van het geld waarop de staat monopolie heeft.

Met de huidige crisis van de euro, dollar en de peso lijkt het erop dat een nieuw monetair tijdperk wordt ingeluid. Een proces met wellicht nieuwe uitwerkingen zoals het voorbeeld van de Túmin. 

 

Bekijk hier de Spaanstalige video-reportage over de werking van de Túmin.

 

Reageer

  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <i> <strong> <b> <cite> <blockquote> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h2> <h3> <h4> <hr>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.