Latijns-Amerika in Beweging

Bron: Facebookgroep Chinga tu Madre EPN
vrijdag, 3 juni 2016 18:22

Verkiezingstijd in Mexico: de humor voorbij?

Door: Bas Dikmans

Wanneer je je deze week in Mexico-Stad bevindt, kun je er niet omheen: het is verkiezingstijd. Reizend met de metro is het onmogelijk om op de stations de campagneposters te negeren die aan de muren hangen. De linkse PT partij (Partido del Trabajo) roept op tot meer solidariteit onder de Mexicanen, de conservatief-rechtse PAN (Partido Acción Nacional) zet zich in voor meer transparantie en de Partido Verde onderscheidt zich door haar focus op het milieu. Op Facebook, waar ik onderzoek doe naar humor en memes, is de toon een stuk sceptischer. Daar wordt vooral de onkunde en de diepgewortelde corruptie van de Mexicaanse politici benadrukt.

“Qué es la diferencia entre una disolución y un solución? Meter un politico en acido es una disolución, pero meterlos a todos es una solución”

Op 5 juni vinden namelijk de federale verkiezingen in Mexico-Stad plaats. De hoofdstad van Mexico, die qua oppervlakte kleiner is dan de provincie Zuid-Holland maar qua officieel inwonertal veruit Nederland overtreft, wordt geteld als de 32e staat van de 31 verenigde staten van Mexico. Dat wil zeggen dat de stad, op politiek en bestuurlijk niveau, een speciale status geniet. Mexico-Stad (ook wel Mexico Federaal District genoemd) heeft haar eigen regelgeving, die wordt opgesteld door honderd wetgevers, waarvan er zestig op 5 juni door democratische verkiezingen worden gekozen.

Tegelijkertijd met de verkiezingen in Mexico-Stad zijn er staatsverkiezingen in twaalf van de 31 andere staten. In onder andere Chihuahua, Oaxaca en Puebla zal men, op vrij getrapte wijze, gouverneurs, vertegenwoordigers en burgemeesters kiezen, die samen de uitvoerende macht in deze staten representeren. Het belang van deze staats- en federale verkiezingen voor de nationale partijen is enorm, omdat er ongeveer 1200 machtsposities te verdelen zijn en de lokale en regionale kandidaten in de meeste gevallen deze landelijke partijen vertegenwoordigen.

Het politieke spel is dan ook al weken geleden begonnen. De Mexicaanse president, Enrique Peña Nieto, van de regerende PRI (Partido Revolucionario Institucional) partij, kwam bijvoorbeeld afgelopen week met een voorstel om het huwelijk tussen mensen met hetzelfde geslacht te legaliseren. Zijn plan is vanaf dat moment breed uitgemeten in de nationale media. Het voorstel werd, vanzelfsprekend, niet positief ontvangen door de conservatieve katholieke kerk, die erg invloedrijk is in het land en een aanzienlijke achterban kent. In Mexico-Stad echter, met een levendige homoscene, werd het voorstel met meer gejuich ontvangen.

De nationale kandidaat Andrés Manuel López Obrador, van de democratisch-socialistische beweging MORENA (Movimiento Regeneración Nacional) geeft aan, dat wanneer zijn partij zou winnen in Mexico-Stad, deze zich zal inzetten voor gratis hoger onderwijs (educación superior in Mexico, te vergelijken met de universiteit of de hogeschool). Twijfelachtig of dit mogelijk is natuurlijk, maar het zal de (sowieso al razend populaire) politicus geheid stemmen opleveren.

Echter, zoals altijd in Mexico speelt er meer achter de schermen. Achter het zorgvuldig gesloten gordijn van democratische verkiezingen wordt de stem van een groot deel van de bevolking zonder pardon genegeerd. Het vraagstuk over het homohuwelijk of de toegankelijkheid van het voortgezet onderwijs zijn, zonder discussie, belangrijke onderwerpen die het land vooruit kunnen brengen. Echter, deze thema’s houden voornamelijk de midden- en hogere klasse in Mexico bezig. In Oaxaca, Guerrero, Chiapas en Michoacán, staten die gerekend worden tot de armere van Mexico, zijn leraren al bijna twee weken aan het staken vanwege de erbarmelijke status van het basisonderwijs in het land. In een land waar van elke honderd kinderen die naar school gaan enkel 32 het basisonderwijs afmaken en waar het analfabetisme cijfer boven zeven miljoen ligt, is het wellicht een beetje vreemd om te discussiëren over de toegankelijkheid van het hoger onderwijs.

Maar er zijn meer voorbeelden te noemen van de kloof tussen politiek en realiteit in Mexico. De CIDH (la Comisión Interamericana de Derechos Humanos), een inter-Amerikaanse commissie die zich bezighoudt met mensenrechtenschendingen in 35 landen in Noord-, Zuid- en Midden-Amerika, publiceerde onlangs dat ongeveer veertig procent van de bij de organisatie ingediende klachten afkomstig zijn uit Mexico. Vorige maand verbrak Mexico zijn eigen record met 56 moorddelicten per 24 uur, dat komt neer op een totaal van 1680 vermoorde mensen in april. De meeste moorden worden gepleegd in staten als Guerrero (692 dit jaar), Michoacán (371 dit jaar) en Chihuahua (364 dit jaar), waar veel narco-activiteit is, maar Mexico-Stad spant de kroon met 728 moorden in de eerste vier maanden van 2016. Tepito, een wijk in het centrum van de metropool, nog geen twee kilometer van het centro histórico, staat elke dag in de krant vanwege talrijke geweldplegingen en liquidaties.

In deze context wordt er 5 juni dus gestemd. Het homohuwelijk, een zege of een zonde? Gratis en toegankelijk hoger onderwijs? De bouw van een bedrijfstoren die nog groter moet zijn dan de 207 meter hoge toren van het Mexicaanse World Trade Center? Mensen in Nederland hebben mij vaak gevraagd waarom ik onderzoek ga doen naar humor, naar memes op internet. Welnu, dit is mijn antwoord:

In een land met zoveel geweld en ongelijkheid wordt je toekomst bepaald door het opgooien van een munt; je wordt óf geboren in een goede situatie, met de mogelijkheid tot degelijk onderwijs en een gezond leven, of niet. Óf je bent kop óf je bent munt. Ik verblijf in de wijk Polanco, een van de rijkste en veiligste delen van Mexico-Stad. Ik had een keuze. Stel, je hebt die keuze niet. Je groeit op aan de andere kant van de medaille, zonder financiële zekerheid of veiligheid, zonder een overheid die je in bescherming neemt. Wat anders dan humor en cynisme houd je over om te blijven geloven dat verandering aanstaande is? Grappen maken houdt je op de been in een maatschappelijk uiterst instabiel land en mede door humor ontstaat er een ruimte waarin ongelijkheden aangekaart kunnen worden en waarin verandering mogelijk is. Niemand kan humor van je afnemen en wellicht mondt het openhartig lachen om ongelijkheid, corruptie of geweld zelfs uit in meer verandering dan de aankomende verkiezingen van 5 juni. Mogelijk zegt een meme meer over de realiteit in Mexico dan de woorden van een politicus en misschien weten mensen inderdaad niet hoeveel macht ze werkelijk hebben.

Reageer

  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <i> <strong> <b> <cite> <blockquote> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h2> <h3> <h4> <hr>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.

Reacties

Leuke invalshoek, nog een

Leuke invalshoek, nog een plek waar de memes te vinden zijn?

Hallo! Facebook groepen die

Hallo!
Facebook groepen die memes delen zijn veelvuldig te vinden.
Ik doe zelf onderzoek naar een groep, genaamd 'Chinga Tu Madre EPN', een open groep.
Hierin worden nieuwsberichten, videos en memes gedeeld.
Groet