Latijns-Amerika in Beweging

Mensenrechten

vrijdag, 13 mei 2016 22:06

William Aljure: ‘ik identificeer me met Berta Cáceres’

De Colombiaanse milieuactivist en landverdediger William Aljure verblijft momenteel in Europa om aandacht te vragen voor de problemen rond de palmolieproductie in Colombia.

In Mapiripán, waar Aljure geboren en opgegroeid is, is de multinationale onderneming Poligrow actief. Dit is een bedrijf dat palmolie produceert. De werkwijze van deze onderneming gaat gepaard met landconflict, mensenrechtenschendingen en milieuschade. Noticias zocht Aljure tijdens zijn korte bezoek aan Nederland op. We spraken met hem over de situatie in zijn thuisland.

Paramilitarisme: een terugkerend probleem

Paramilitaire groepen zijn voor het dorpje Mapiripán geen nieuw fenomeen. Nog geen 20 jaar geleden, in 1997, waren zij in dit gebied verantwoordelijk voor een bloedbad. Deze gebeurtenis, Masacre de Mapiripán, legde de link tussen paramilitairen en de Colombiaanse staat bloot. Bij de massale slachtpartij zou ook het Colombiaanse leger betrokken zijn geweest. Zo werd ex-generaal Jaime Humberto Uscategui veroordeeld tot 37 jaar cel.

Desalniettemin is er volgens milieuactivist, landverdediger én inwoner van Mapiripán William Aljure nog steeds sprake van straffeloosheid: '20 jaar na het bloedbad van Mapiripán is er wat betreft rechtvaardigheid nauwelijks vooruitgang geboekt’.

Als voorbeeld geeft hij de paramilitaire structuren. Deze zijn in het gebied min of meer hetzelfde gebleven. De aanwezigheid van deze groepen in Los Llanos heeft volgens Aljure te maken met de strijd om grond: ’Paramilitairen en de grond zijn sterk met elkaar verbonden. De grondproblematiek vormt de basis van het gewapende conflict’.

Land overdragen aan multinationals

In 2008 startte een vredesproces met de paramilitaire groepen . Met de demobilisatie van deze groepen moest er een einde komen aan het paramilitarisme in Colombia. Toch zijn zij tot op de dag van vandaag nog steeds actief in onder andere Los Llanos.

Aljure is zelf één van de vele slachtoffers van het paramilitaire geweld. In 2012 werd hij ontvoerd door een paramilitaire groep. De leden van deze groep dwongen hem om zijn grond over te dragen aan de multinationale onderneming Poligrow. Dit laat zien hoe de paramilitairen burgers gedwongen doen verhuizen, om hun grond vervolgens over te dragen aan grote internationale bedrijven.

Naast een hele hoop boeren zijn ook inheemse bevolkingen, zoals de Sikuani en de Jiw, slachtoffer van het geweld in Mapiripán.Volgens Aljure verbiedt Poligrow de mensen om land te verbouwen. Land waar ze nota bene recht op hebben: ‘’de inheemse groepen hebben totaal geen vrijheid en geen rechten meer’’. Volgens Aljure ontkent de Colombiaanse staat het bestaan van inheemse gemeenschappen in Mapiripán. De rechten van deze groepen worden op die manier ontkent.

Slachtoffers niet langer erkend

In 2011 nam de Colombiaanse regering, onder leiding van President Santos, de Wet inzake Restitutie van Gronden aan. Dit moest worden gezien als een eerste stap richting genoegdoening aan slachtoffers van het gewapende conflict.

Aljure vindt echter niet dat deze wet bijdraagt aan een effectief restitutiebeleid. Op papier erkent deze wet inderdaad de slachtoffers uit het verleden. Maar sinds de demobilisatie er zogenaamd voor heeft gezorgd dat er geen paramilitairen meer zijn, worden ook de slachtoffers niet langer erkend. Want, zo beredeneert de regering, hoe kunnen er slachtoffers zijn van iets dat niet bestaat?

Tegenwoordig heeft de regering het in plaats van paramilitairen liever alleen nog maar over BACRIM. Oftewel: de georganiseerde misdaad. Aljure vindt deze situatie problematisch voor de slachtoffers: ’de regering erkent mij niet als slachtoffer. De ontkenning van het bestaan van het paramilitarisme benadeelt de situatie van alle gedupeerden’.

Geen hulp aan landverdedigers

Aljure zelf strijdt voor de restitutie van grond die op een illegale manier is toegeëigend. Hij krijgt continu doodsbedreigingen van paramilitaire groepen: ’ik identificeer me met Berta Cáceres. Ik zal blijven strijden, ook al kost dat mij mijn leven’. De situatie van mensenrechtenactivisten en landverdedigers is in Colombia zeer problematisch. Want, zo zegt hij, ’de lokale en nationale statelijke structuren verlenen niet voldoende hulp aan landverdedigers en mensenrechtenactivisten. De enige organisaties die ons helpen zijn de non-gouvernementele’.

De situatie vormt bijvoorbeeld een probleem voor mensen die ooit gedwongen zijn verhuisd, maar die nu terug willen keren naar Mapiripán: ’Zij wonen vandaag de dag in de grote steden. Ze willen terugkeren naar hun land, maar ze hebben geen enkele garantie om een terugkeer te kunnen realiseren. Het gebrek aan garanties vormt een groot probleem’.

Deze situatie is voor een land als Colombia zeer alarmerend. Dit land telt namelijk het op één na grootste aantal interne vluchtelingen wereldwijd, na Syrië.

Volgens Aljure moeten slachtoffers bij het vredesproces in Colombia centraal staan: ’het vredesakkoord kan niet worden ondertekend zonder de slachtoffers. Dit is niet de eerste keer dat er een vredesproces plaatsvindt. Er is al eerder vrede gesloten met andere gewapende groeperingen zoals de M19. En we tot nu toe zagen is dat de slachtoffers niet gecompenseerd worden’.

Dat de staat totaal geen welwillendheid toont wat betreft het helpen van de slachtoffers, vindt Aljure problematisch. Daarnaast vindt hij dat de staat de veiligheid van haar burgers veel meer zou moeten beschermen. Het gebrek aan veiligheid vormt volgens hem een grote barrière in de zoektocht naar rechtvaardigheid.

Neoliberalisme houdt geen rekening met mensenlevens

Palmolie-producerende bedrijven zoals Poligrow komen ook in andere landen voor. Voorbeelden hiervan zijn Indonesië en Liberia. Ook in deze landen is er sprake van landconflicten, mensenrechtenschendingen en milieuschade. Volgens Aljure hebben al deze landen een overeenkomst: het neoliberale model van economische ontwikkeling. ’Het neoliberale model is een model dat geen rekening houdt met mensenlevens en het milieu. Dit vormt de basis voor de problemen in landen als Indonesië. Het neoliberalisme wordt op ontwikkelingslanden opgelegd door internationale organisaties. In deze landen bestaat er geen regulering van de grond. Daarnaast is er sprake van straffeloosheid’, legt Aljure uit.

Volgens hem is de situatie in deze landen veel erger dan in Colombia: ‘’maar als we zo door blijven gaan, zal de situatie in Colombia alleen maar slechter worden’’.

Reageer

  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <i> <strong> <b> <cite> <blockquote> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h2> <h3> <h4> <hr>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.